خیار تَبَعُّض صَفقه چیست؟
خیار تَبَعُّض صفقه وقتی حاصل میشود که عقد بیع نسبت به بعض مبیع بجهتی از جهات باطل باشد.
خبرگزاری میزان- خیار تَبَعُّض صفقه وقتی حاصل میشود که عقد بیع نسبت به بعض مبیع بجهتی از جهات باطل باشد.
مطابق ماده ۴۴۱ قانون مدنی، خیار تَبَعُّض صفقه وقتی حاصل میشود که عقد بیع نسبت به بعض مبیع بجهتی از جهات باطل باشد در اینصورت مشتری حق خواهد داشت بیع را فسخ نماید یا بنسبت قسمتی که بیع واقع شده است قبول کند و نسبت بقسمتی که بیع باطل بوده است ثمن را استرداد کند.
همچنین مطابق ماده ۴۴۲ قانون مذکور، در مورد تبعُّض صفقه قسمتی از ثمن که باید بمشتری بر گردد بطریق ذیل حساب میشود:
آن قسمت از مبیع که بملکیت مشتری قرار گرفته منفرداً قیمت میشود و هر نسبتی که بین قیمت مزبور و قیمتی که مجموع مبیع در حال اجتماع دارد پیدا شود بهمان نسبت از ثمن را بایع نگاهداشته و بقیه را باید بمشتری رد نماید.
تبعض صفقه وقتی موجب خیار است که مشتری در حین معامله عالم به آن نباشد، ولی در هر حال ثمن مطابق ماده ۴۴۳ قانون مدنی، تقسیط میشود.
پنج اشتباه رایج در تنظیم قراردادها
🔻امضا نکردن تمام صفحات قرارداد،
امضا نداشتن حتی یکی از صفحات قرارداد میتونه باعث خدشه دار شدن قرارداد گردد
🔻درج نکردن مشخصات دفترخانه
عدم تعیین دفترخانه برای تنظیم و انتقال سند رسمی ملک باعث میشه هر یک از طرفین، به همین علت، دلایل واهی برای تنظیم سند بیاورند و در روز مشخص شده در دفترخانه حاضر نگردند
🔻 عدم تعیین مدت معین برای حق فسخ
حق فسخی که در قرارداد تحت شرایط قرار می دهید؛ باید مدت دار باشد
در غیر این صورت هم شرط فسخ باطله و هم قرارداد
و طرف مقابلتون به راحتی میتونه به همین مورد برای ابطال قرارداد استناد کند.
🔻تعیین وجه التزام نا متعارف
تعیین وجه التزام و خسارت یکی از مهمترین مفاد قرارداد است؛
اما زمانی که خسارت خارج از عرف و توان طرفین باشه مثلاً تعیین روزانه ۵ میلیون وجهالتزام، خارج از حد عرفی بوده و عملا این خسارت قابلیت اجرایی خودش رو از دست میده
🔻عدم درج اثر انگشت
اکثرا در قراردادها میبینم که فقط امضای طرفین هست
درحالی که حتما باید اثر انگشت در کنار امضا باشد
در موارد زیادی تشخیص اصالت امضا مشخص نیست و همین باعث دردسر میشه؛ پس صرفا به امضا اکتفا نکنید و حتما همراه با اثر انگشت زیر تمام صفحه های قرارداد رو امضا کنند
🔻ولی قهری به چه کسی گفته میشود؟
🔽 در قوانین و مقررات حقوقی، یکی از شروط اصلی صحت معاملات «اهلیت» است. طبق ماده ۲۱۰ قانون مدنی، متعاملین باید برای معامله، اهلیت داشته باشند.
به موجب ماده ۲۱۱ قانون مدنی، برای اینکه متعاملین اهلیت داشته باشند و اهل محسوب شوند باید بالغ و عاقل و رشید باشند؛ لذا سه شرط لازم برای اهلیت، بلوغ و عقل و رشد است و کسی که اهلیت نداشته باشد در اصطلاح محجور نامیده میشود.
بنابراین محجور کسی است که به علت کمی بودن سن یا اختلال در وضعیت روانی و عقلی نمیتواند به راحتی و آزادانه در امور مالی خود تصرف کند و قادر به انجام معامله نخواهد بود. به همین جهت قانون، این افراد را مورد حمایت ویژهای قرار داده است.
طبق قانون اداره مالی و تصرف در اموال محجور بر عهده ولی قهری (پدر و جد پدری) است.
🔹ولی قهری به چه کسی گفته میشود؟
معنای لغوی ولایت به معنی تسلط و حکومت کردن است. هر یک از پدر و جد پدری نسبت به اولاد خود ولایت دارند.
ولایت قهری در اصطلاح به معنی سلطهای است که پدر یا جد پدری به حکم قانون بر فرزند محجور خود دارد.
ولایت قهری حق و تکلیفی است که قانونگذار برای اداره اموال و حقوق مالی و مراقبت و مواظبت اشخاص محجور به پدر و جد پدری داده است.
مهمترین وظیفه ولی قهری نمایندگی کسی است که ولایت او را برعهده دارد.
به این ولایت از این جهت قهری یا اجباری یا قانونی گفته میشود که پدر و جد پدری به حکم شرع و قانون مکلفند امور کسی که بر او ولایت دارند را اداره کنند و نیازی به حکم دادگاه یا موافقت پدر یا جد پدری نیست.
فصل سوم قانون مدنی به موضوع ولایت قهری پدر و جد پدری میپردازد.
🔹انواع ولایت
ولایت را میتوان به دو نوع ولایت عام و ولایت خاص تقسیم کرد:
۱- ولایت عام: ولی عام کسی است که مرجع صلاحیتدار یعنی دادگاه او را به این سمت برگزیده است و امور مربوط به عموم افراد را در حدود قانون انجام میدهد مانند دادستان در خصوص تعیین امین برای اداره امور غایب و جنین و تعیین قیم برای حفظ اموال مجانین بر عهده دادستان است.
۲- ولایت خاص: قانونگذار در ماده ۱۱۹۴ قانون مدنی، پدر و جدپدری و وصی منصوب از طرف یکی از آنان، ولی خاص طفل مینامد. ماده ۱۱۸۸ قانون مدنی در این زمینه بیان میدارد هر یک از پدر و جدپدری بعد از وفات دیگری میتواند برای اولاد خود که تحت ولایت اوست وصی معین کند تا بعد از فوت خود در نگهداری و تربیت آنها مواظبت کرده و اموال آنها را اداره نماید. همچنین ماده ۱۱۸۹ قانون مدنی مقرر داشته است: هیچ یک از پدر و جدپدری نمیتواند با حیات دیگری برای مولیعلیه خود وصی معین کند.
🔹چه افرادی تحت ولایت قهری قرار میگیرند؟
بر اساس ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی، این افراد تحت ولایت قهری پدر و جد پدری خود قرار دارند:
۱- طفل صغیر (زیر سن بلوغ شرعی)
۲- فرزند غیررشید (کسی که تصرفاتش در اموال و حقوق مالیاش عقلایی نباشد) در صورتیکه عدم رشد او متصل به صغر باشد.
۳- فرزند مجنون در صورتی که جنون او متصل به صغر باشد.
طبق قانون، هرگاه طفل هم پدر و هم جد پدری داشته باشد و یکی از آنها محجور یا به علتی ممنوع از تصرف در اموال مولی علیه شود، ولایت قانونی او ساقط میشود.
🔹وظایف و اختیارات ولی قهری چیست؟
بر اساس قانون مدنی، ولی در کلیه امور مربوطه به اموال و امور حقوقی مالی مولیعلیه، نماینده قانونی اوست.
ولی قهری عمدتا ناظر به اموال و امور مالی محجور است، البته اعمال حقوقی که لزوما جنبه مالی ندارد نیز توسط، ولی انجام میشود. چرا که بعضا صغیر باید اقدامی انجام دهد که به دلیل صغر سن نمیتواند آن را انجام دهد و یا مجنون به دلیل اختلالات عقلی در امور غیر مالی خود نمیتواند تصمیمی اتخاذ کند. اما فرد غیررشید برخلاف صغیر و مجنون میتواند در امور غیرمالی خود مانند خروج از قیمومیت شکایت کند، زیرا اشخاص غیررشید فقط در امور مالی خود اهلیت ندارد.
🔹در چه صورتی، ولی قهری عزل میشود؟
هرچند پدر و جد پدری همواره مصلحت کسانیکه تحت سرپرستی آنها هستند را رعایت میکنند، اما گاهی گاهی، ولی رفتارهایی بر خلاف مصلحت محجور از خود نشان میدهد.
۱- محجور شدن ولی قهری: هرگاه، ولی قهری طفل محجور شود مانند اینکه مجنون یا سفیه شود، صلاحیت اداره امور خود را نخواهد داشت لذا، به طریق اولی شایستگی ولایت بر فرزندان خود را ندارند بنابراین نمیتواند مصلحت طفل را رعایت کند. (ماده ۱۱۸۵ قانون مدنی)
۲- خیانت در امانت، ولی قهری در امور محجور: هرگاه دادستان به وسیله اماراتی مطلع شود، ولی قهری در امور محجور کوتاهی میکند، در مواردی که برای عدم امانت، ولی قهری نسبت به دارایی طفل، امارات قویه موجود باشد میتواند از دادگاه تقاضای رسیدگی کرده و در صورتی که عدم امانت، ولی قهری محرز شود فردی به عنوان قیم برای طفل تعیین میشود. (ماده ۱۱۸۶ قانون مدنی)
دکتر حسینعلی توانگر